Ασφάλιση επιχειρήσεων: Νέοι κανόνες για πλημμύρες, πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές
Νέους κανόνες για τη στήριξη των επιχειρήσεων που πλήττονται από φυσικές καταστροφές εισάγει η νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το νέο πλαίσιο επανακαθορίζει τη σχέση μεταξύ κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης, με στόχο να περιοριστεί η διπλή χρηματοδότηση για την ίδια ζημιά και να ενισχυθεί η ασφαλιστική κάλυψη της επιχειρηματικής περιουσίας.
Η βασική αλλαγή αφορά τη στεγαστική αρωγή για ιδιόκτητα επαγγελματικά ακίνητα. Όταν μια επιχείρηση διαθέτει ενεργό ασφαλιστήριο συμβόλαιο, το Δημόσιο θα καλύπτει μόνο το μέρος της ζημιάς που δεν αποζημιώνεται από την ασφαλιστική εταιρεία.
Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να ασφαλιστούν
Η υποχρέωση ασφάλισης αφορά επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ. Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει βασικούς κινδύνους, όπως οι δασικές πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι σεισμοί.
Το ασφαλιστήριο οφείλει να καλύπτει τουλάχιστον το 70% της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης. Στην ασφαλιζόμενη περιουσία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις, ο μηχανολογικός εξοπλισμός, οι πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα μέσα παραγωγής, τα αποθηκευμένα προϊόντα και τα επαγγελματικά οχήματα.
Το νέο πλαίσιο αποσαφηνίζει και τον τρόπο προσδιορισμού του ετήσιου κύκλου εργασιών που λαμβάνεται υπόψη για τη διαπίστωση της υποχρέωσης ασφάλισης.
Εφόσον έχει ολοκληρωθεί η προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, θα εξετάζονται τα ακαθάριστα έσοδα του προηγούμενου φορολογικού έτους. Αν η σχετική διαδικασία παραμένει ανοικτή, ο έλεγχος θα γίνεται με βάση τα στοιχεία της αμέσως προηγούμενης χρήσης.
Για παράδειγμα, εάν μια επιχείρηση υποστεί ζημιές τον Ιούλιο του 2027, πριν ολοκληρωθεί η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για το 2026, θα εξεταστούν τα έσοδα που είχαν δηλωθεί για το 2025. Εφόσον αυτά υπερέβαιναν τις 500.000 ευρώ, η επιχείρηση θα θεωρείται υπόχρεη να διαθέτει την προβλεπόμενη ασφαλιστική κάλυψη.
Χωρίς κρατική αρωγή οι ανασφάλιστες υπόχρεες επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις που υπάγονται στην υποχρέωση ασφάλισης, αλλά δεν έχουν συνάψει το απαιτούμενο συμβόλαιο, θα χάνουν το δικαίωμα κρατικής ενίσχυσης για τις αντίστοιχες υλικές ζημιές από φυσικές καταστροφές.
Ο αποκλεισμός αφορά και τη στήριξη για την αποκατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, για τη μη συμμόρφωση προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο ύψους 10.000 ευρώ.
Το πρόστιμο διπλασιάζεται και φτάνει τις 20.000 ευρώ, εφόσον η επιχείρηση δεν προχωρήσει στην απαιτούμενη ασφάλιση εντός 30 ημερών από την κοινοποίησή του.
Πώς θα υπολογίζεται η κρατική ενίσχυση
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των μικρότερων επιχειρήσεων που δεν έχουν υποχρέωση ασφάλισης, αλλά επιλέγουν να ασφαλίσουν την περιουσία τους.
Σε περίπτωση ζημιάς από φυσική καταστροφή, η κρατική στεγαστική αρωγή θα περιορίζεται στο ποσό που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία.
Έτσι, εάν το κόστος αποκατάστασης ενός επαγγελματικού κτιρίου ανέρχεται σε 100.000 ευρώ και η ασφαλιστική αποζημίωση σε 70.000 ευρώ, η κρατική ενίσχυση θα αφορά τα υπόλοιπα 30.000 ευρώ.
Για την καταβολή της κρατικής βοήθειας, η επιχείρηση θα πρέπει να προσκομίζει βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας. Στο έγγραφο θα πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι ολοκληρώθηκε η εκτίμηση της ζημιάς και να αναφέρεται το ποσό της αποζημίωσης που προβλέπει το ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
Η ασφαλιστική αποζημίωση διατηρεί, παράλληλα, ειδικό καθεστώς προστασίας. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη, δεν υπόκειται σε κρατήσεις ή εισφορές και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, τους δήμους ή τους ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Ο προβληματισμός για τις μικρότερες επιχειρήσεις
Παρότι η νέα ρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφαλιστικής κουλτούρας, δημιουργεί ερωτήματα για τις μικρότερες επιχειρήσεις που επιλέγουν να ασφαλιστούν προαιρετικά.
Ο προβληματισμός αφορά το ενδεχόμενο μια ασφαλισμένη επιχείρηση να λάβει τελικά μικρότερη κρατική ενίσχυση από μια αντίστοιχη ανασφάλιστη, καθώς η κρατική αρωγή θα περιορίζεται στο μέρος της ζημιάς που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική αποζημίωση.
Μια τέτοια διαφοροποίηση ενδέχεται να λειτουργήσει ως αντικίνητρο για την προαιρετική ασφάλιση, ιδιαίτερα όταν το κόστος του ασφαλιστηρίου δεν συνοδεύεται από μεγαλύτερη συνολική στήριξη σε περίπτωση καταστροφής.
Για τον λόγο αυτό, αναδεικνύεται η ανάγκη θέσπισης κινήτρων για τις μικρές επιχειρήσεις που επιλέγουν να ασφαλίσουν την περιουσία τους, ώστε η ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης να μην υπονομεύεται από τον τρόπο υπολογισμού της κρατικής αρωγής.
Ανώτατα όρια για τη στεγαστική αρωγή
Το νέο πλαίσιο καθορίζει, επίσης, ανώτατα όρια για την κρατική ενίσχυση που αφορά επαγγελματικές εγκαταστάσεις.
Για νόμιμες βιομηχανικές, βιοτεχνικές και ξενοδοχειακές μονάδες, καθώς και για αποθήκες και εγκαταστάσεις εφοδιαστικής αλυσίδας, η ενίσχυση θα υπολογίζεται για επιφάνεια έως 500 τετραγωνικά μέτρα.
Η ρύθμιση αφορά κτίρια στα οποία ασκείται νόμιμα επιχειρηματική δραστηριότητα. Η χρηματοδότηση προορίζεται αποκλειστικά για την επισκευή ή την ανακατασκευή εγκαταστάσεων που έχουν υποστεί ζημιές από φυσικά φαινόμενα.
Το νέο μοντέλο επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από την εκ των υστέρων κρατική αποζημίωση προς την πρόληψη και την ασφαλιστική προστασία. Για τις επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την αξιολόγηση των κινδύνων, την επιλογή κατάλληλων ασφαλιστηρίων συμβολαίων και την έγκαιρη συμμόρφωση με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
