Τέλος στα «αδελφομοίρια»: Πώς αλλάζουν οι κληρονομιές και ποιοι κερδίζουν από το νέο πλαίσιο

Έπειτα από σχεδόν ογδόντα χρόνια, το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα αναθεωρείται εις βάθος, επιχειρώντας να ανταποκριθεί στις σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Οι παρεμβάσεις στοχεύουν να περιορίσουν την απαξίωση ακινήτων που μένουν ανεκμετάλλευτα και να αποτρέψουν καταστάσεις όπου οι κληρονόμοι είτε αδυνατούν είτε δεν επιθυμούν να τα διαχειριστούν.

Κομβική θεωρείται η αλλαγή που ουσιαστικά καταργεί το καθεστώς του «εξ αδιαιρέτου», τα λεγόμενα «αδελφομοίρια». Μέχρι σήμερα, όταν οι συγκληρονόμοι δεν συμφωνούσαν για την αξιοποίηση ενός ακινήτου, αυτό κατέληγε συχνά να παραμένει κλειστό και αναξιοποίητο.

Με το νέο πλαίσιο, αντί να αποκτούν όλοι ποσοστό συγκυριότητας, ένας κληρονόμος θα λαμβάνει το ακίνητο και οι υπόλοιποι θα αποζημιώνονται είτε με χρηματικό ποσό είτε με άλλο περιουσιακό στοιχείο ισοδύναμης αξίας. Έτσι αποτρέπεται η πολυδιάσπαση της περιουσίας και διευκολύνεται η αξιοποίησή της. Για παράδειγμα, αν ένας γονέας μεταβιβάζει ακίνητο σε ένα παιδί, το δεύτερο δεν θα καθίσταται αυτομάτως συγκύριος λόγω νόμιμης μοίρας, αλλά θα λαμβάνει αντίστοιχη αποζημίωση. Σε περίπτωση διαφωνίας, ο κληρονόμος θα μπορεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη, η οποία θα καθορίζει το ύψος της αποζημίωσης και θα ρυθμίζει τη λύση της συγκυριότητας.

Βασικός στόχος είναι να περιοριστεί ο κατακερματισμός των ακινήτων σε μικρά ποσοστά, φαινόμενο που έχει οδηγήσει χιλιάδες ιδιοκτησίες σε αδράνεια. Παράλληλα, επαναπροσδιορίζονται τα μερίδια που λαμβάνουν σύζυγοι και τέκνα.

Αλλαγές στα ποσοστά και στα δικαιώματα των συζύγων

Όταν συνκληρονόμοι είναι τα παιδιά και ο επιζών σύζυγος, το ποσοστό του τελευταίου αυξάνεται από 25% σε 33% εφόσον υπάρχει ένα παιδί. Αν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, διατηρείται η ισχύουσα αναλογία 25% για τον σύζυγο και 75% για τα τέκνα. Θεσπίζεται επίσης δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τον ή τη σύντροφο που μένει πίσω, ακόμη και αν δεν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης. Ο επιζών σύντροφος θα μπορεί να διαμένει στο σπίτι για τουλάχιστον τρία χρόνια, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά με τους κληρονόμους.

Νέες ρυθμίσεις για συντρόφους και αξιοποίηση περιουσίας

Σημαντική καινοτομία αφορά στα ζευγάρια που συζούν χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Εφόσον δεν υπάρχουν παιδιά ή άλλοι συγγενείς, ο επιζών σύντροφος θα δύναται να κληρονομεί το σύνολο της περιουσίας, αποτρέποντας τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο.

Παράλληλα, εισάγεται δυνατότητα για τον ιδιοκτήτη να μεταβιβάζει εν ζωή την κατοικία ή το εξοχικό του, να εισπράττει το τίμημα και να συμφωνεί με τον αγοραστή την παραμονή του στο ακίνητο μέχρι το τέλος της ζωής του. Εναλλακτικά, μπορεί να συνεχίσει να διαμένει καταβάλλοντας ενοίκιο, αποφεύγοντας έτσι τη μετακόμιση και την αναστάτωση της καθημερινότητας.

newmoney