Ενδοομιλικές συναλλαγές: Ποιες επιχειρήσεις χρειάζονται φάκελο και ποια πρόστιμα προβλέπονται

Η τεκμηρίωση των ενδοομιλικών συναλλαγών αποτελεί σημαντική φορολογική υποχρέωση για επιχειρήσεις που πραγματοποιούν συναλλαγές με συνδεδεμένες εταιρείες ή πρόσωπα. Η κατάρτιση του Φακέλου Τεκμηρίωσης Ενδοομιλικών Συναλλαγών (Transfer Pricing) δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διαδικασία, αλλά λειτουργεί ως βασικό εργαλείο τεκμηρίωσης των συναλλαγών σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.

Το πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένα όρια, προθεσμίες και κυρώσεις, τα οποία οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη θα πρέπει να γνωρίζουν.

Πότε απαιτείται Φάκελος Τεκμηρίωσης

Υποχρέωση σύνταξης Φακέλου Τεκμηρίωσης υπάρχει όταν οι ετήσιες συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων υπερβαίνουν:

• 100.000 ευρώ, όταν ο κύκλος εργασιών της επιχείρησης δεν υπερβαίνει τα 5 εκατ. ευρώ.
• 200.000 ευρώ, όταν ο κύκλος εργασιών της επιχείρησης υπερβαίνει τα 5 εκατ. ευρώ.

Οι σχετικές υποχρεώσεις προβλέπονται από το ισχύον φορολογικό πλαίσιο για τις ενδοομιλικές συναλλαγές.

Εκτός από τον Φάκελο Τεκμηρίωσης, απαιτείται και η σύνταξη και υποβολή Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών στην ΑΑΔΕ.

Η προθεσμία υποβολής του Συνοπτικού Πίνακα συνδέεται με την προθεσμία υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος της επιχείρησης.

Ποιες επιχειρήσεις θεωρούνται συνδεδεμένες

Η υποχρέωση αφορά επιχειρήσεις και λοιπές οντότητες που πραγματοποιούν συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα ή οντότητες.

Ως συνδεδεμένες θεωρούνται, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει άμεση ή έμμεση συμμετοχή τουλάχιστον 33% στο κεφάλαιο, στα δικαιώματα ψήφου ή στα κέρδη μιας επιχείρησης.

Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπου υπάρχει σχέση διοικητικής εξάρτησης, ελέγχου ή άλλης μορφής ουσιώδους οικονομικής διασύνδεσης.

Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εξετάζουν όχι μόνο τις άμεσες συμμετοχές τους αλλά και τις έμμεσες εταιρικές και διοικητικές σχέσεις.

Ποιες είναι οι εξαιρέσεις

Η υποχρέωση τεκμηρίωσης αφορά καταρχήν τις οντότητες που πραγματοποιούν συναλλαγές με συνδεδεμένες οντότητες ή πρόσωπα.

Ωστόσο, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, οι οποίες καθορίζονται στο άρθρο 25 παρ. 2 του ν. 5104/2024.

Επομένως, πριν από τη σύνταξη Φακέλου Τεκμηρίωσης θα πρέπει να εξετάζεται αν η συγκεκριμένη επιχείρηση και οι συναλλαγές της εμπίπτουν πράγματι στο πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης.

Ποιες συναλλαγές μπορεί να βρεθούν στο επίκεντρο ελέγχου

Οι φορολογικές αρχές μπορούν να εξετάσουν τις ενδοομιλικές συναλλαγές στο πλαίσιο φορολογικού ελέγχου, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται στοιχεία που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

Μεταξύ των περιπτώσεων που μπορεί να εξεταστούν είναι:

• ιδιαίτερα χαμηλά περιθώρια κέρδους,
• ασυνήθιστες ή υψηλές αμοιβές διοίκησης,
• ενδοομιλικά δάνεια και χρηματοδοτήσεις,
• συναλλαγές που δεν φαίνεται να πραγματοποιούνται με όρους αγοράς,
• σημαντικές αποκλίσεις από τις συνήθεις εμπορικές πρακτικές.

Η ύπαρξη τέτοιων στοιχείων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει παράβαση, μπορεί όμως να οδηγήσει σε περαιτέρω έλεγχο και απαίτηση τεκμηρίωσης.

Ποια είναι τα πρόστιμα

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις που αφορούν την τεκμηρίωση και την υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων.

Για εκπρόθεσμη ή ανακριβή υποβολή του Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών, προβλέπεται πρόστιμο που υπολογίζεται σε 1/1.000 των δηλούμενων ακαθάριστων εσόδων της υπόχρεης οντότητας, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ν. 5104/2024.

Οι κυρώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της παράβασης και μπορεί να αφορούν μεταξύ άλλων την εκπρόθεσμη υποβολή, την ανακριβή υποβολή ή τη μη τήρηση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων τεκμηρίωσης.

Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα ή εταιρείες θα πρέπει να ελέγχουν εγκαίρως:

• αν υπάρχει σχέση συνδεδεμένων επιχειρήσεων,
• το συνολικό ύψος των ενδοομιλικών συναλλαγών μέσα στη χρήση,
• αν ξεπερνιούνται τα προβλεπόμενα όρια,
• αν υπάρχει υποχρέωση σύνταξης Φακέλου Τεκμηρίωσης,
• αν απαιτείται υποβολή Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών,
• αν οι συναλλαγές πραγματοποιούνται με όρους που ανταποκρίνονται στις συνθήκες της αγοράς.

Η έγκαιρη προετοιμασία και η σωστή τεκμηρίωση των ενδοομιλικών συναλλαγών μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον φορολογικό κίνδυνο και να διευκολύνουν την επιχείρηση σε περίπτωση ελέγχου από τις φορολογικές αρχές.